Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng AI, hưởng ứng “Bình dân học vụ số”

Sáng 20/8/2026, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tổ chức tập huấn về một số tiện ích số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho công chức, viên chức, người lao động. Hoạt động hướng đến việc sử dụng công nghệ để hỗ trợ công việc hằng ngày, đồng thời hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”.

Buổi tập huấn do Phó Cục trưởng Phạm Hồng Lượng chủ trì và trực tiếp giảng dạy, được tổ chức tại Cục, kết hợp kết nối trực tuyến với các đơn vị thuộc và trực thuộc. Người tham dự được trao đổi, thực hành một số tiện ích và ứng dụng AI có khả năng hỗ trợ tổng hợp, xử lý thông tin và phân tích dữ liệu.

Bồi dưỡng kỹ năng số gắn với công việc chuyên môn

Định hướng bồi dưỡng của hoạt động phù hợp với Kế hoạch triển khai phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và phong trào “Bình dân học vụ số”, ban hành kèm theo Quyết định số 4318/QĐ-BNNMT ngày 20/10/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Kế hoạch có nội dung tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về công nghệ cao, chuyển đổi số cho công chức, viên chức và người lao động.

Về chỉ tiêu nhân lực, giai đoạn 2025–2027 đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, trang bị kỹ năng và sử dụng tốt các nền tảng số phục vụ công việc. Giai đoạn 2027–2030 đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, sử dụng thành thạo AI phục vụ công việc. Đây là chỉ tiêu theo lộ trình của Kế hoạch, không phải kết quả riêng của buổi tập huấn.

Theo các bản tin về sự kiện, chương trình khuyến khích việc học tập, cập nhật kiến thức và thực hành công cụ số trong công việc. Tuy nhiên, thông tin công bố chưa kèm kết quả đánh giá trước và sau tập huấn; vì vậy, chưa có cơ sở định lượng mức thay đổi về năng suất hoặc chất lượng xử lý công việc.

Sử dụng AI trong công vụ cần có sự kiểm soát của con người

Khi vận dụng AI vào công việc, trách nhiệm đối với kết quả sử dụng cần được xác định rõ. Khoản 2 Điều 27 Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 quy định hệ thống AI không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm quyết định của người ra quyết định. Người ra quyết định chịu trách nhiệm về việc xem xét, sử dụng kết quả do hệ thống cung cấp.

Từ nguyên tắc này, đối với hồ sơ, báo cáo hoặc nội dung tham mưu, nên đối chiếu số liệu, thông tin và căn cứ pháp lý do AI tổng hợp với tài liệu gốc trước khi sử dụng. Kết quả do công cụ tạo ra cần được xem xét trong bối cảnh của nhiệm vụ cụ thể, thay vì mặc nhiên được coi là kết luận chuyên môn. Đây là khuyến nghị nghiệp vụ nhằm thực hiện trách nhiệm kiểm soát của con người.

Khoản 1 Điều 27 của Luật cũng yêu cầu việc sử dụng AI trong quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công tuân thủ Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia. Khung này được ban hành tại Thông tư số 05/2026/TT-BKHCN ngày 10/3/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đối với việc triển khai hệ thống, Điều 20 Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp cơ quan nhà nước phải thực hiện đánh giá tác động. Các trường hợp này gồm hệ thống AI có rủi ro cao và hệ thống thuộc khoản 7 Điều này mà kết quả được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để người có thẩm quyền xem xét, quyết định ban hành quyết định hành chính.

Do đó, không thể chỉ từ thông tin về một buổi tập huấn để xác định hệ thống được sử dụng có thuộc diện phải đánh giá tác động hay không. Khi triển khai thực tế, cơ quan, đơn vị cần đối chiếu chức năng, mục đích sử dụng, loại dữ liệu và vai trò của kết quả đầu ra với các trường hợp pháp luật quy định. Đối với hệ thống đã hoạt động trước ngày Luật có hiệu lực, còn cần xem xét điều khoản chuyển tiếp tại Điều 35.

Bảo vệ dữ liệu ngay từ khâu lựa chọn tài liệu thực hành

Khoản 2 và khoản 4 Điều 3 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 yêu cầu việc thu thập, xử lý dữ liệu đúng phạm vi, mục đích cụ thể, rõ ràng; đồng thời thực hiện các biện pháp bảo vệ phù hợp về thể chế, kỹ thuật và con người. Việc thực hiện Luật được hướng dẫn tại Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025.

Theo các nguyên tắc này, việc được giao quản lý hồ sơ không tự động cho phép đưa toàn bộ thông tin trong hồ sơ vào một công cụ AI. Trước khi sử dụng, cần rà soát mục đích xử lý, phạm vi dữ liệu và điều kiện bảo vệ. Tài liệu đã công khai cũng cần được kiểm tra điều kiện sử dụng, nhất là khi có dữ liệu cá nhân; không nên mặc nhiên coi việc công khai là sự cho phép xử lý dữ liệu cho mọi mục đích.

Đối với bí mật nhà nước, khoản 10 Điều 5 Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 117/2025/QH15 nghiêm cấm sử dụng AI hoặc công nghệ mới để xâm phạm bí mật nhà nước. Các khoản 2, 7 và 8 Điều này còn quy định những hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thiết bị, việc soạn thảo, lưu giữ và truyền đưa tài liệu, thông tin mật.

Từ những yêu cầu đó, khi tập huấn trên công cụ AI công cộng, không sử dụng thông tin, tài liệu thuộc bí mật nhà nước làm dữ liệu đầu vào. Việc quản lý, sử dụng tài liệu mật phải tuân thủ Luật và các quy định hướng dẫn có liên quan, trong đó có Nghị định số 63/2026/NĐ-CP ngày 28/02/2026.

Về tổ chức thực hành, nên ưu tiên tài liệu đã được rà soát, xác định đủ điều kiện sử dụng hoặc dữ liệu mô phỏng không chứa thông tin cần bảo vệ. Nội dung bồi dưỡng cũng nên có phần kiểm tra nguồn, nhận diện sai lệch và xử lý kết quả chưa đủ căn cứ. Đây là những đề xuất cho việc tổ chức sử dụng AI trong công việc, không phải thông tin xác nhận rằng các nội dung pháp lý nêu trên đã được giảng dạy tại buổi tập huấn.

Tài liệu tham khảo

1. Quyết Thắng (2026). Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm chủ động nâng cao năng lực số, hưởng ứng “Bình dân học vụ số”. Tạp chí Môi trường, ngày 20/8/2026. Nguồn thông tin về thời gian, người chủ trì và nội dung khái quát của buổi tập huấn.
2. Chi cục Kiểm lâm vùng IV (2026). Chủ động nâng cao năng lực số – Tích cực tham gia “Bình dân học vụ số”. Đăng ngày 24/8/2026, ghi nguồn Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm.
3. Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Quyết định số 4318/QĐ-BNNMT ngày 20/10/2025 về việc ban hành Kế hoạch triển khai Phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và Phong trào “Bình dân học vụ số”. Tham khảo mục 2 Phần III và mục 5 Phần IV của Kế hoạch.
4. Quốc hội (2025). Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, có quy định chuyển tiếp. Nội dung tham khảo: Điều 27, Điều 34 và Điều 35.
5. Bộ Khoa học và Công nghệ (2026). Thông tư số 05/2026/TT-BKHCN ngày 10/3/2026 ban hành Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia. Có hiệu lực từ ngày 10/3/2026.
6. Chính phủ (2026). Nghị định số 142/2026/NĐ-CP ngày 30/4/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Có hiệu lực từ ngày 01/5/2026. Nội dung tham khảo: Điều 20 về đánh giá tác động khi sử dụng hệ thống AI trong cơ quan nhà nước.
7. Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 ngày 26/6/2025. Có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Nội dung tham khảo: khoản 2 và khoản 4 Điều 3.
8. Chính phủ (2025). Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
9. Quốc hội (2025). Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 117/2025/QH15 ngày 10/12/2025. Có hiệu lực từ ngày 01/3/2026. Nội dung tham khảo: các khoản 2, 7, 8 và 10 Điều 5.
10. Chính phủ (2026). Nghị định số 63/2026/NĐ-CP ngày 28/02/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ bí mật nhà nước. Có hiệu lực từ ngày 01/3/2026.