Thực hiện chỉ đạo của Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp về tăng cường công tác thông tin, báo chí, truyền thông chính sách và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ, ngày 25-26/8/2026, tại Ninh Bình, Văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức Lớp tập huấn “Nâng cao kỹ năng thực hành ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác thông tin, truyền thông”.
Tham dự chương trình có ông Trịnh Xuân Quảng, Phó Chánh Văn phòng Bộ; ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; TS. Nguyễn Nga Huyền, Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng lãnh đạo, cán bộ đầu mối làm công tác thông tin, báo chí và truyền thông của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.
Chương trình được tổ chức theo hướng thiết thực, tăng cường thực hành, gắn nội dung tập huấn với những tình huống và sản phẩm cụ thể trong công việc hằng ngày.
Đông đảo lực lượng làm công tác truyền thông thuộc Bộ NN&MT tham dự chương trình tập huấn. Ảnh: QT.
Chuyển từ phản ứng sang chủ động truyền thông từ sớm, từ xa
Phát biểu khai mạc Lớp tập huấn, Phó Chánh Văn phòng Bộ Trịnh Xuân Quảng cho biết, công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách đang đứng trước những yêu cầu mới đồng thời về thể chế, phương thức tổ chức và công nghệ. Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, yêu cầu này càng rõ nét bởi các lĩnh vực quản lý như nông nghiệp, đất đai, môi trường, tài nguyên nước, khoáng sản, biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, biển và hải đảo đều có phạm vi rộng, tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất và quyền lợi của người dân, doanh nghiệp, đồng thời thường xuyên nhận được sự quan tâm lớn của báo chí và dư luận xã hội.
Ông Trịnh Xuân Quảng - Phó Chánh Văn phòng Bộ phát biểu tại Lớp tập huấn. Ảnh: QT.
Theo ông Trịnh Xuân Quảng, công tác truyền thông cần tiếp tục chuyển mạnh từ đưa tin hoạt động sang truyền thông chính sách và kết quả thực thi; từ phản ứng khi có vụ việc sang chủ động thông tin từ sớm, từ xa; từ cung cấp thông tin đơn lẻ sang tổ chức dòng thông tin thống nhất; từ quan tâm số lượng tin, bài sang chú trọng hiệu quả và tác động truyền thông.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của chương trình tập huấn: thông tin không chỉ phục vụ tuyên truyền mà phải trở thành một phần của quá trình quản trị, chỉ đạo, điều hành; giúp chính sách được hiểu đúng, triển khai đúng và tạo được sự đồng thuận trong xã hội.
Từ yêu cầu mới của pháp luật đến quy trình thông tin thống nhất
Một trong những nội dung trọng tâm của Lớp tập huấn là cập nhật những yêu cầu mới của pháp luật về báo chí và hoạt động thông tin, truyền thông trên môi trường số.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí đã trao đổi về những nội dung mới của pháp luật về báo chí; các yêu cầu đối với công tác phát ngôn, cung cấp thông tin, phối hợp với cơ quan báo chí; đồng thời chia sẻ nhiều vấn đề thực tiễn trong quản lý và hoạt động báo chí hiện nay.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu tại Lớp tập huấn. Ảnh: Xuân Hào.
Trên cơ sở đó, Văn phòng Bộ tập trung hướng dẫn việc tổ chức thực hiện Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Bộ, gắn trực tiếp với quy trình xử lý thông tin trong thực tế.
Quy chế làm rõ thẩm quyền của người phát ngôn, người được ủy quyền; vai trò thường trực, điều phối của Văn phòng Bộ; trách nhiệm xác minh, cung cấp dữ liệu của đơn vị chuyên môn; cơ chế tiếp nhận, xử lý yêu cầu báo chí, cung cấp thông tin ban đầu, phản hồi, cải chính, báo cáo và lưu trữ hồ sơ. Tinh thần xuyên suốt là bảo đảm đúng nguồn, đúng thẩm quyền, đúng quy trình, đúng trách nhiệm, đồng thời phải chủ động, kịp thời, không để kéo dài khoảng trống thông tin.
Từ đó, các nội dung tập huấn đi thẳng vào những câu hỏi thực tế đối với mỗi đầu mối: khi xuất hiện một vấn đề báo chí, ai tiếp nhận, ai xác minh, ai chịu trách nhiệm về dữ liệu, ai tham mưu, ai có thẩm quyền phát ngôn, trong thời hạn nào và sau khi cung cấp thông tin cần tiếp tục theo dõi, cập nhật ra sao.
Công tác thông tin, báo chí được đặt trong một chu trình thống nhất từ theo dõi, phát hiện vấn đề - phân loại - xác minh - chuẩn bị thông tin - phát ngôn, cung cấp thông tin – theo dõi phản hồi và cập nhật.
Trong đó, đơn vị chuyên môn có trách nhiệm chủ động theo dõi lĩnh vực phụ trách, kịp thời xác minh, cung cấp số liệu và căn cứ chuyên môn; Văn phòng Bộ thực hiện vai trò đầu mối thường trực, tiếp nhận, phân loại, điều phối và tham mưu xử lý.
Truyền thông chính sách phải trả lời được người dân và doanh nghiệp cần gì
Một nội dung khác được nhấn mạnh tại Lớp tập huấn là yêu cầu đổi mới cách tiếp cận truyền thông chính sách.
Bà Phạm Ngọc Anh - Phòng Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Bộ phát biểu tại Lớp tập huấn. Ảnh: QT.
Với một chính sách mới, truyền thông không chỉ dừng ở việc thông tin cơ quan đã ban hành văn bản hay tổ chức hội nghị, mà cần giúp người dân và doanh nghiệp hiểu được chính sách thay đổi điều gì, tháo gỡ vấn đề gì, tác động ra sao, quyền lợi và trách nhiệm như thế nào, cần thực hiện việc gì và từ thời điểm nào.
Cùng với đó, Cổng/Trang thông tin điện tử của Bộ và các đơn vị cần được phát huy không chỉ là nơi đăng tải tin, bài mà trở thành nguồn thông tin chính thống, dữ liệu chuẩn và địa chỉ tra cứu tin cậy cho báo chí, người dân và doanh nghiệp.
Việc chủ động cung cấp thông tin đầy đủ, dễ hiểu từ đầu cũng là giải pháp quan trọng để giảm khoảng trống thông tin, hạn chế cách hiểu không thống nhất và nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách.
Từ báo cáo chuyên môn đến sản phẩm tham mưu có thể sử dụng ngay
Điểm nổi bật của chương trình là tăng thời lượng thực hành và yêu cầu học viên tạo ra sản phẩm đầu ra cụ thể.
Các học viên được hướng dẫn cách chuyển từ khối lượng lớn báo cáo, tài liệu chuyên môn thành những sản phẩm phục vụ trực tiếp công tác chỉ đạo, điều hành như bản thông tin nhanh, bản tóm tắt tham mưu, bộ câu hỏi - trả lời dự kiến (Q&A), tài liệu phục vụ họp báo và sản phẩm truyền thông chính sách.
Cuối chương trình, đầu mối của 34 cơ quan, đơn vị được giao bài tập thực hành theo mẫu “Tham mưu 60 giây - lãnh đạo mở là dùng được”, lựa chọn một vấn đề thực tế thuộc lĩnh vực phụ trách và tổ chức thông tin theo các nội dung: vấn đề; nội dung đã xác minh; dữ liệu và nguồn; biện pháp đã và đang thực hiện; tiến độ; thông điệp; câu hỏi khó và phương án trả lời; thẩm quyền cung cấp thông tin.
Qua thực hành, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là rút ngắn một báo cáo dài, mà là thay đổi cách tổ chức thông tin phục vụ quyết định: người có thẩm quyền phải nhanh chóng nhìn thấy được vấn đề - dữ liệu - hành động - thời hạn - thông điệp - trách nhiệm.
Ứng dụng công nghệ nhưng không thay thế trách nhiệm của con người
Bên cạnh các nội dung về thể chế và nghiệp vụ, Lớp tập huấn dành thời lượng cho thực hành ứng dụng AI trong công tác thông tin, truyền thông.
Dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Nga Huyền và các báo cáo viên, học viên trực tiếp thực hành sử dụng AI hỗ trợ tổng hợp, phân tích thông tin báo chí; xây dựng báo cáo nhanh, bản tóm tắt tham mưu; chuẩn bị Q&A; biên tập nội dung và phát triển sản phẩm truyền thông đa nền tảng.
Bà Nguyễn Nga Huyền - Phó Chủ nhiệm Khoa Marketing và Truyền thông, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại Lớp tập huấn. Ảnh: QT.
AI cho thấy khả năng hỗ trợ đáng kể trong xử lý lượng thông tin lớn, rút ngắn thời gian tổng hợp và nâng cao năng suất công việc. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ phải đi cùng yêu cầu về kiểm chứng nguồn, bảo vệ dữ liệu, bản quyền, an toàn thông tin và trách nhiệm của người sử dụng.
Phó Chánh Văn phòng Bộ Trịnh Xuân Quảng nhấn mạnh, mục tiêu không phải là sử dụng AI thật nhiều, mà là “dùng đúng việc, đúng dữ liệu, an toàn, có kiểm chứng và thực sự nâng cao hiệu quả công việc”.
Nguyên tắc được thống nhất trong quá trình tập huấn là: “AI hỗ trợ - con người kiểm chứng - cấp có thẩm quyền quyết định và chịu trách nhiệm”.
Hình thành mạng lưới phối hợp và cách làm thống nhất trong toàn ngành
Sau hai ngày làm việc, chương trình không chỉ hướng tới cập nhật kiến thức và công cụ mới mà quan trọng hơn là từng bước hình thành một cách làm thống nhất giữa các đầu mối thông tin, báo chí và truyền thông trong toàn ngành.
Các cơ quan, đơn vị được đề nghị tiếp tục chủ động theo dõi lĩnh vực phụ trách, phát hiện sớm các vấn đề báo chí và dư luận quan tâm; phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Bộ trong xác minh, cung cấp thông tin; tăng cường cập nhật thông tin chính thống trên Cổng/Trang thông tin điện tử; chuẩn bị sản phẩm truyền thông theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, có dữ liệu và sát với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Mạng lưới đầu mối thông tin, truyền thông trong Bộ cũng cần tiếp tục được duy trì và phát huy, để khi có vấn đề phát sinh, các đơn vị không bắt đầu từ con số 0 mà đã có đầu mối, có quy trình, có dữ liệu và có cơ chế phối hợp.
Với tinh thần thiết thực - chủ động - thực hành - ứng dụng được ngay vào công việc, chương trình hướng tới mục tiêu nâng cao tính chủ động, kịp thời, chính xác và hiệu quả trong công tác thông tin, báo chí và truyền thông chính sách của Bộ.
Thông điệp được chốt lại sau Lớp tập huấn cũng là định hướng cho công tác truyền thông ngành Nông nghiệp và Môi trường trong giai đoạn mới: Chủ động - Kịp thời - Chính xác - Dễ hiểu - Có tác động.
